Σάββατο, 12 Δεκεμβρίου 2015

Η αρχιτεκτονική των αγιορείτικων ερημητηρίων





Στα πλαίσια μίας σειράς εκδηλώσεων της Αγιορείτικης Εστίας τις Πέμπτες του Σεπτεμβρίου με τον γενικό τίτλο «Στο βάθος κήπος» (3563 - Εκδηλώσεις Σεπτεμβρίου στην Αγιορειτική Εστία), θα λάβει χώρα και η ομιλία του Αρχιτέκτονα-Αναστηλωτή Φαίδωνα Χαντζηαντωνίου με θέμα: «Αυθόρμητη Αρχιτεκτονική στο Άγιον Όρος - Ασκητικά καταλύματα του αθωνικού μοναχισμού». Για το θέμα μίλησε στην Πεμπτουσία παρουσιάζοντας εν περιλήψει το περιεχόμενο της ομιλίας του. 
.......Παράλληλα με την ανάπτυξη της μοναστικής κοινοβιακής ζωής, μορφές της αρχαίας αιγυπτιακής και παλαιστινιακής ασκητικής παράδοσης επιβιώνουν μέχρι των ημερών μας σε απομονωμένες περιοχές του Αγίου Όρους.
.......Συνήθως, η αρχιτεκτονική των αγιορείτικων ερημητηρίων, στα οποία κατοικούν τόσο ολιγάριθμες μοναστικές συνοδείες όσο και μεμονωμένοι ασκητές, είναι αποτέλεσμα αυθόρμητων επεκτάσεων κάποιων αρχικών στενόχωρων καταλυμάτων, σπηλαίων ή καλυβών, που κάποτε κατοικούνταν από μοναχικούς ερημίτες.
.......Η ανακύκλωση ετερόκλητων υπολειμμάτων καταναλωτικών προϊόντων και οικοδομικών υλικών σε δεύτερη χρήση χαρακτηρίζει την αρχιτεκτονική αυτή. Μακριά από τις ανέσεις και τα απόβλητα των προϊόντων μίας χρήσης, τα ασκηταριά της «αθωνικής ερήμου» αποτελούν αυθόρμητα δημιουργήματα μιας ανώνυμης λαϊκής αρχιτεκτονικής οργανωμένα σε παλίμψηστα μιας μοναδικής και απροσδόκητης λαϊκής αισθητικής που στοχεύει στην ικανοποίηση των βασικών αναγκών.
.......Αντίθετα από τους απόβλητους κατοίκους των παραγκουπόλεων του Τρίτου Κόσμου, οι αναχωρητές του Άθω συνειδητά και ηθελημένα απαρνούνται την καταναλωτική κοινωνία.

H ελευθερία του νου από τα πάθη (Ομιλία του Αρχιμανδρίτου Εφραίμ, Καθηγουμένου Ι. Μ. Μ. Βατοπαιδίου




(Ομιλία του Αρχιμανδρίτου Εφραίμ, 
Καθηγουμένου Ι. Μ. Μ. Βατοπαιδίου)

Θα προσχωρήσουμε στον σχολιασμό του 86ου κεφαλαίου της πρώτης εκατοντάδος του Αγίου Μαξίμου. Θα διαβάσω πρώτα το κείμενο και μετά τη μετάφραση:
«Ότε ο νους τελείως των παθών ελευθερωθή, τότε και επί την θεωρίαν των όντων αμεταστρεπτί οδεύει, επί την γνώσιν της Αγίας Τριάδος την πορείαν ποιούμενος».
(Όταν ο νους ελευθερωθή τελείως από τα πάθη, τότε οδεύει αμετάστρεπτα και στην θεωρία των όντων, βαδίζοντας για την γνώση της Αγίας Τριάδος)
Τι σημαίνει ελευθερία του νου;
Τι εννοεί ο Άγιος Μάξιμος λέγοντας ότι ο νους αρχίζει και ελευθερώνεται;  Τι σημαίνει ελευθερία του νοός;  Εννοεί την ελευθερία του ανθρώπου από τα πάθη. Πώς ελευθερώνεται ο άνθρωπος από τα πάθη; Όταν βαδίζει σωστά τον δρόμον αυτόν τον οποίον μας χάραξαν οι Άγιοι Πατέρες. Μην περιμένουμε να βγάλουμε τα πάθη μας, εφόσον κάνουμε το θέλημά  μας. Μην περιμένουμε να γίνουμε απαθείς, εφόσον κάνουμε ό,τι πει ο λογισμός μας. Γι’ αυτό, οι Πατέρες επέμεναν και επιμένουν στο να αρχίσει ο άνθρωπος, που θέλει να είναι στη σωστή και την τελεία οδό, που είναι η μοναστική οδός,  απαραλλάκτως και επακριβώς να τηρεί τις υποθήκες τους.
Γι’ αυτό και δεν υπάρχει η Νεοπατερική, η Μετανεοπατερική θέση κλπ. Αυτά όλα δεν υπάρχουν.  Άπαξ ελάλησαν οι Πατέρες. Και αυτά τα οποία λένε οι σύγχρονοι Πατέρες  είναι η επαλήθευση των προηγουμένων Πατέρων. Δεν υπάρχει κάτι το καινούργιο. Δεν υπάρχει εκσυγχρονισμός. Οι Πατέρες μιλούν στη  σύγχρονη γλώσσα, αλλά καταθέτουν την ίδιαν εμπειρία και τα ίδια νοήματα. Δεν υπάρχει Νεοπατερική περίοδος, όπως λένε μερικοί και είναι της μόδας. Γι’ αυτό ακριβώς ο μοναχός που θέλει να βρει τη Χάρη του Αγίου Πνεύματος, πρέπει να πείσει τον εαυτό του να είναι πιστός στις επαγγελίες τις οποίες μας δίνουν οι Άγιοι Πατέρες.  
Ακούμε να λέγεται ότι: «ξέρετε, αυτά έγιναν τότε, δεν είναι όπως τώρα. Τότε ήταν έτσι, τώρα οι άνθρωποι άλλαξαν». Οι άνθρωποι δεν άλλαξαν,  αλλά είναι ίδιοι. Με τα ίδια πάθη. Όχι μόνον με τα ίδια πάθη, αλλά με περισσότερες, πολλαπλές και πολυσύνθετες αμαρτίες. Άρα, λοιπόν,  για να ελευθερωθεί ο νους, πρέπει να ελευθερωθεί από τα πάθη. Γι’ αυτό  πρέπει ο νους να ταπεινωθεί· και για να ταπεινωθεί ο νους πρέπει να υποταχθεί. Είδες Μοναχό που του λες πέντε και  σου λέει δέκα.  Αυτός ο Μοναχός δεν έχει ακόμη αναβλέψει. Είδες Μοναχό να του κάνεις μίαν υπόδειξη και αυτός σου κάνει δέκα; Ακόμα είναι κλειστά τα μάτια του.
Δεν υπάρχει ταπείνωση και δικαιολογία. Δεν μπορούν να ταυτιστούν αυτά τα πράγματα. Γι’ αυτό πρέπει να υποτασσόμεθα αμέσως και με μια χαρμόσυνη διάθεση. Η «χαρούμενη υπακοή» που λένε οι Πατέρες, που λέει ο Γερο-Πορφύριος. Αν αυτό δεν υπάρχει, να ξέρετε ότι ο Μοναχός αυτός έχει ακόμη τα δικά του και είναι έρμαιον των παθών του και είναι τυλιγμένος ακόμη μέσα στην αιχμαλωσία αυτών των παθών. Δεν έχει αρχίσει να καταλαβαίνει τι πρέπει να κάνει. Γι’ αυτό χρειάζεται η ελευθερία του νοός, που οπωσδήποτε πρέπει να επιτευχθεί. Τότε ακριβώς όταν ελευθερώνεται ο νους, λέει ο Άγιος Μάξιμος, «οδεύει, πορεύεται προς την γνώσιν των όντων».
Η γνώση των όντων
Ποια είναι η γνώση των όντων; Αρχίζει και καταλαβαίνει πώς ο Θεός έπλασε τον κόσμο, πώς κυβερνά ο Θεός όλα τα στοιχεία της φύσεως. Αυτά τα καταλαβαίνει όχι με ένα διανοητικό τρόπο. Σε όλα τα βιβλία του ο π. Σωφρόνιος, χωρίζει τη διανοητική ενασχόληση με τα πνευματικά και την εμπειρική ενασχόληση. Και ακριβώς, εμάς τους Μοναχούς ενδιαφέρει η εμπειρική ενασχόληση με τα πνευματικά. Αυτό μας το έλεγε και ο Μακαρίτης ο Γέροντας Ιωσήφ, ότι «όταν αρχίζει και καθαρίζει ο νους, τότε αρχίζει και καταλαβαίνει και αισθάνεται, εν Πνεύματι Αγίω, πώς ο Θεός διοικεί τα πράγματα, πώς ο Θεός ισορροπεί όλα τα πράγματα της κτίσεως, τα ορώμενα και τα μη ορώμενα, και πώς ο Θεός ασχολείται με την προσωπική ζωή εκάστου εξ ημών με ένα ιδιαίτερο τρόπο». Και τότε αρχίζει μια ιδιαίτερη σχέση μας με τον Χριστό. Παρ’ όλον που ο Θεός είναι όλων, εμείς Τον θεωρούμε απόλυτα δικό μας. Είναι απόλυτα δικός μου, εσένα είναι απόλυτα δικός σου και συνάμα είναι όλων. Και δε σημαίνει ότι επειδή είναι απόλυτα δικός μου εσύ χάνεις από την Αγάπην Του. Όχι. Αυτό είναι μεγάλο πράγμα να αρχίζει να το αισθάνεται ο Μοναχός.
Τήρηση των εντολών. Κάθαρση του νου
Όπως ξέρετε και το είπαμε τόσες φορές, ο Μοναχισμός εξωτερικά είναι μια ρουτίνα. Τα ίδια πράγματα κάθε μέρα. Πότε παίρνει νόημα ο Μοναχισμός; Πότε παίρνει ουσία η ζωή μας; Όταν αρχίζουμε και γευόμεθα της Αγάπης του Θεού. Γι’ αυτό πρέπει να τηρούμε τις εντολές. Να είμαστε ευθείς στην τήρησή τους. Τότε αρχίζει να φεύγει αυτό το πέπλο της εμπάθειας από το νου. Τότε αρχίζει μια διαύγεια, όχι διανοητική, αλλά πνευματική. Και αρχίζεις και καταλαβαίνεις. Θυμάμαι τον Γέροντα που μου έλεγε· «άμα αρχίζει και φωτίζεται ο νους, τότε αρχίζεις και καταλαβαίνεις την κένωση του Θεού Λόγου. Πώς ο Θεός κινήθηκε; Πώς έκανε αυτήν την κένωση; Πώς την πραγματοποίησε; Και αρχίζεις και μπαίνεις μέσα στο φρόνημα του Χριστού». Τι λέει ο Απόστολος Παύλος. Ότι πρέπει να φρονούμε όπως φρονεί ο Χριστός. Για να φρονούμε, όπως φρονεί ο Χριστός, πρέπει να αρχίζουμε να γευόμεθα το χαρακτήρα του Χριστού και να Τον μιμούμεθα.
Η τήρηση των εντολών είναι η θεραπευτική μέθοδος για να μπορέσουμε να επιτύχουμε την πνευματική μας υγεία. Γι’ αυτό οι Πατέρες το τονίζουν συνεχώς και  εμείς απλώς τα επαναλαμβάνομε. Κάνουμε όπως κάνουν οι Πατέρες. Έτσι έκαναν. Αν διαβάσετε τις κατηχήσεις και τους βίους των Αγίων Πατέρων και τις υποδείξεις και τις νουθεσίες, θα δείτε ότι συνεχώς τονίζουν το θέμα της τηρήσεως των εντολών. Ο Χριστός μας δεν είπε; «Ποιος είναι αυτός που με αγαπά; Ο έχων τας εντολάς μου και τηρών αυτάς».
Αυτό είναι πολύ σημαντικό και γι’ αυτό εμείς ονομαζόμεθα υποταχτικοί. Δεν ονομαζόμεθα αγρυπνούντες ή νηστευτές ή οτιδήποτε. Ονομαζόμεθα υποταχτικοί, διότι το πρώτον, το άλφα και το ωμέγα που κάνουμε, είναι η υπακοή. Γι’ αυτό πρέπει όσο μπορούμε να τηρούμε τις εντολές, για να μπορέσει να καθαρίζεται ο νους. Όσον καθαρίζεται ο νους τόσον και αισθανόμαστε την ελευθερία του. Τότε αρχίζει η καθαρά προσευχή. Γι’ αυτό πολλές φορές αδημονούμε στην προσευχή, στην ακολουθία, και δυσπετούμε και δυσθυμούμε κλπ, διότι δεν έχουμε ανταπόκριση, επειδή μετεωριζόμεθα συνεχώς και δεν έχομε μάθει να προσέχομε  στην προσευχή και να στέκεται εκεί ο νους προσεκτικός. Βλέπετε ότι η τήρηση του νοός είναι μια από τις μεγαλύτερες και τις δυσκολότερες ασκητικές εργασίες. Γιατί; Διότι βλέπετε φεύγει ο νους ως αλήτης. Ξαναφεύγει, τον φέρνουμε, ξαναφεύγει, τον επαναφέρουμε. Και πρέπει σ’ αυτό να συνηθίσει ο Μοναχός. Και πότε θα συνηθίσει; Εφόσον παραμείνει στο κελλί του και αρχίσει και προσεύχεται με μια ανησυχία και με μια προσεκτικότητα. Γι’ αυτό πρέπει ο νους οπωσδήποτε να ασχολείται με τα λόγια της προσευχής. Έχει σημασία. Ο Γερο-Πορφύριος κάπου λέει ότι όταν λειτουργεί ο παπάς πρέπει και ένα «και» να το ρουφά ο νους, που λέει στη Θεία Λειτουργία. Αυτό δεν το έλεγε έτσι τυχαία. Πρέπει ακριβώς σ’ όλες τις προσευχές να προσέχομε, όλες να τις ρουφά ο νους, αλλά ιδιαίτερα στο Μυστήριον της Θείας Λειτουργίας.
Καρποί της προσευχής
Όταν ο νους ασχολείται με τα λόγια της προσευχής ευφραίνεται. Θυμάμαι τον παπα-Εφραίμ τον Κατουνακιώτη που μου έλεγε: «ο πρώτος καρπός της προσευχής είναι η χαρά». Και όντως είναι η χαρά. Γι’ αυτό πολλές φορές στον άνθρωπο, – το λένε και αλλού οι Άγιοι Πατέρες-, δίνεται σαν καρπός προσευχής του πένθους, μία χαρά ανεκλάλητος. Αυτό είναι καρπός της προσευχής. Γι’ αυτό πρέπει ο άνθρωπος να προσέχει να τηρεί τις εντολές, για να μπορέσει με καθαρή την καρδιά να βρίσκει αυτόν τον καρπό στην προσευχή.
Όταν ο νους φωτίζεται και αρχίζει και μπαίνει η Χάρις και κοινωνεί με τη Χάρη, τότε δεν αναπαύεται να ασχολείται με τα του κόσμου τούτου. Δεν αναπαύεται να ασχολείται με κάτι πεπερασμένα και μάταια και ανάξια λόγου πράγματα. Συχαίνεται, όπως όταν κάποιος βλέπει το πτώμα και λέει: «αμάν να φύγω, για να μη μου δίνει η δυσωδία». Έτσι και ο νους ο χαριτωμένος. Γι’ αυτό επιβάλλεται να προφέρομε την Ευχή. Γι’ αυτό επιβάλλεται. Γι’ αυτό ενδείκνυται. Γι’ αυτό είμαστε υποχρεωμένοι να προσευχόμαστε με την Ευχή. Και μακάριος ο Μοναχός εκείνος που δε χάνει χρόνο και λέει την Ευχή.
Ακρίβεια συνειδήσεως
Πρέπει δε να προσέχουμε τη συνείδηση μας. Όσον κάποιος μελετά τη συνείδησή του, τόσο κι αυτή γίνεται πιο ακριβής. Και τότε αρχίζει να του λέει «εκεί δεν έκανες καλά», «αυτό δεν το έκανες καλά», και αρχίζει και βάζει αρχή μετανοίας κάθε μέρα. Τί λέει το Γεροντικό; Ποιoς είναι Μοναχός; Αυτός που κάθε μέρα βάζει αρχή μετανοίας. Γι’ αυτό και μερικοί που εξομολογούνται συχνά και έχουν αυτό το χάρισμα, ξέρετε πόσο τους βοηθά όταν προσέχουν; Πρέπει να προσέχουν όμως. Διότι πρέπει ο Μοναχός να είναι πολυόμματος.
Ακριβώς λέει εδώ ο Άγιος Μάξιμος ότι «βαδίζει  στην γνώση της Αγίας Τριάδος».
Τί κάνει ο νους όταν καθαριστεί;  Καταλαβαίνει, εν Πνεύματι Αγίω, πως επικοινωνούν τα τρία πρόσωπα. Και ακριβώς ο άνθρωπος του Θεού πρέπει να διάγει και να έχει τέτοια ενότητα με τους άλλους όπως η Αγία Τριάδα. Αλλά για να το κάνει αυτό καταρχήν πρέπει να φωτιστεί να καταλάβει πως κοινωνούν τα τρία πρόσωπα. Κατά έναν τρόπον απόρρητον και ανεκλάλητον. Έτσι ακριβώς κοινωνεί και ο άνθρωπος του Θεού με τους άλλους συνανθρώπους.
Αυτή η κοινωνία με τους άλλους έχει σχέση με την εκπλήρωση του διακονήματός μας.
Εκπλήρωση του διακονήματος
Σας ζήτησε ένα διακόνημα η Μονή. Να το φέρνετε εις πέρας, να το προσέχετε, ότι διακονείτε όχι σε ανθρώπους, διακονείτε τον Θεό. Πολλές φορές ένας αδελφός έχει ένα κουράγιο και κάνει το διακόνημά του. Αυτό δεν είναι δικό του, είναι της Χάριτος πάλι. Άλλος δεν έχει τόσην έφεση στη θεωρητική ζωή, αλλά έχει έφεση στην πρακτική ζωή. Ο κάθε άνθρωπος, το κάθε πρόσωπο, έχει μία ιδιαιτερότητα. Και δαπανάται και δίνεται και κοπιάζει. Όλα αυτά δεν είναι δικά του. Είναι του Θεού, είναι της Χάριτος. Γι’ αυτό που κάνει,   θα πάρει αυτό που θα πάρει και αυτός που είναι  στη θεωρητική ζωή, αρκεί να κάνει ό,τι μπορεί. Πρέπει να κάνουμε ό,τι μπορούμε. Και να μην κάνει τα δικά του και να μην έχει «ίδιον» (δικό του) πρόγραμμα, να μην έχει «ίδιον πιστεύω», να μην έχει «ίδιαν θέση». Μέσα στο κοινόβιο, αυτό κάνει ο κοινοβιάτης. Υποτάσσεται και με αφοσίωση, τηρεί την εντολή που του βάζει η Μονή. Και τότε αυτός αισθάνεται μιαν ειρήνη, αισθάνεται μιαν ησυχία, αισθάνεται μίαν ανάπαυση και ακόμα αισθάνεται ένα πλήρωμα μέσα του. Δεν του λείπει τίποτε. Και ας είναι «εν τω γίγνεσθαι» ακόμα. Παρ’ όλο που δεν είναι απαθής, δηλ. που δεν έφθασε στην απάθεια, αισθάνεται μέσα του αυτό το πλήρωμα που είναι ένα θαύμα. Δεν του λείπει τίποτα. Δεν θέλει τίποτε. Και συνεχώς θέλει να εντρυφά στην αγάπη του Θεού.
Γι’ αυτό πρέπει ο Μοναχός και τη διακονία του να εκπληρώνει και τα άλλα όλα να μην τα ξεχνά. Κι εκείνος, ο οποίος εκπληρώνει τη διακονία του, δε σημαίνει ότι ξεχνά τα άλλα καθήκοντά του, τα κάνει και αυτά. Και θέλει να αναπαύσει «εις τέλος», ολοκληρωτικά, όλους. Όχι μόνον τον Γέροντα να αναπαύσει, που αυτό είναι το πρώτο, αλλά και τον κάθε αδελφό. Να γίνει θυσία, να διακονήσει τον καθένα και αυτό να είναι η χαρμονή του, το αγαλλίαμά του. Εάν αυτό το δείτε μέσα σας, τότε να καταλάβετε ότι «ελάλησεν ο Θεός» μέσα σας και πραγματικά είστε κοινωνοί με τη Χάρι του Θεού. Και αρχίζει ο Θεός να σας φτιάχνει και να σας χτίζει.
Και αυτό το οποίον πρέπει να μάθετε οπωσδήποτε είναι να δίνετε αναφορά στο διακονητή. Διότι ο Γέροντας δεν είναι μαζί σας συνέχεια. Ούτε νοείται ότι «εγώ τέλειωσα και είναι αυτονόητο να φύγω». Θα το πω στο διακονητή. Θα κάνω μιαν υπόκλιση και θα πάω στο καλό. Έτσι ταπεινώνεται ο άνθρωπος. Έτσι αναφέρεται. Έτσι εξαρτάται. Πρέπει ο Μοναχός να έχει μόνιμη διάθεση εξαρτήσεως και αναφοράς. Δεν γίνεται αλλιώς. Δεν υπάρχει άλλη οδός, άλλος τρόπος να βρει αυτό που πρέπει να βρει και  δικαιούται να το βρει δηλ. την απάθεια. Όταν ο άνθρωπος ειρηνεύει και δεν επιτίθεται, δεν καταφρονεί το ανθρώπινο πρόσωπο, αναπαύει τον άλλον, τότε αισθάνεται μίαν ευφορία μέσα του και είναι έτοιμος στην προσευχή. Είναι έτοιμος στο να αφοσιωθεί στο Θεό. Είναι έτοιμος στο να αναπαύσει «εις τέλος» το Θεό και να γίνει ολοκαύτωμα. Γι’ αυτό το μέγιστο της μοναστικής επιτυχίας είναι να γίνει κανείς οσιομάρτυς. Να μαρτυρήσει και με το αίμα. Πώς μαρτυρούσαν οι άνθρωποι με το αίμα. Έδιναν όλον τον εαυτό τους.
Μοναχισμός, η «υπέρ φύσιν» ζωή
Επανέρχομαι και πάλι στο θέμα της υπακοής. Για να αποδείξουμε ότι λατρεύουμε το Θεό «εις τέλος» πρέπει να κάνουμε ακριβή υπακοή σε ό,τι μας λέει ο Γέροντας. Αυτό να το προσέξετε. Έρχεσαι εκεί στον Γέροντα και σου λέει κάτι. Σου λέει παιδί μου θα κάνεις αυτό, αυτό κι αυτό, τρία πράγματα. Αυτά πρέπει να τα τηρήσεις. Τρία-τέσσερα, αυτά που σου είπε, ό,τι σου είπε. Διότι διαφορετικά δεν αποδεικνύεις ότι αγαπάς το Θεό. Ακριβώς με αυτήν την εξάρτηση και την τήρηση της υπακοής, έρχεται η θεία ενέργεια μέσα σου και αρχίζει η «υπέρ φύσιν» ζωή. Διότι ο Μοναχισμός είναι μια «υπέρ φύσιν» ζωή. Δεν είναι «κατά φύσιν» ζωή.
Πώς θα ενεργήσει η Χάρις κατά υπερφυσικό τρόπο; Δια της τηρήσεως αυτών των πραγμάτων που μας έχουν δώσει οι Άγιοι Πατέρες. Δεν γίνεται διαφορετικά. Γι’ αυτό βλέπετε πόσο οι Πατέρες πολέμησαν την αυτοσυμβουλία, την ιδιορρυθμία. Αυτά οδηγούν σε ένα κακό αποτέλεσμα. Σε δαιμονικό αποτέλεσμα. Γι’ αυτό βλέπετε οι Πατέρες τη λογική την κατετραυμάτισαν, την κατεπάτησαν.  Η λογική είναι δεύτερη, δεν είναι πρώτη. Δεν υπάρχει στο Μοναχισμό πρώτα η λογική. Όχι. Είναι η πνευματική θεώρηση και μετά η λογική θεώρηση. Γι’ αυτό, αδελφοί μου, θέλετε να έχετε ειρήνη, θέλετε να έχετε μέσα σας χαρά, θέλετε να έχετε μέσα σας ησυχία; Τότε πρέπει να τηρήσομε αυτά που μας είπαν οι Άγιοι Πατέρες. Τότε ακριβώς αυτός ο πεφωτισμένος νους, βλέπει τη γνώση των όντων και βλέπει τη θεωρία των όντων. Πραγματικά αρχίζει και αισθάνεται πως διάκειται ο Θεός απέναντι στο λαό, απέναντι στην κτίση, απέναντι σ’ αυτόν προσωπικά. Όποιος δεν έχει ησυχία μέσα του δεν μπορεί να τα δει. Δεν μπορεί ο Μοναχός να ταράσσεται. Δεν μπορεί ο Μοναχός να ασχολείται συνεχώς με διάφορα.
Γι’ αυτό όσο μπορούμε να μην έχουμε οικειότητες, να μην έχουμε συναισθηματισμούς μεταξύ μας. Θα έχουμε σχέση υπό τους κανόνες των όρων της χρείας. Τίποτε άλλο απολύτως. Δεν χρειάζεται ιδιαίτερη σχέση. Δεν χρειάζεται φιλία. Δεν είμαστε φίλοι μεταξύ μας. Είμαστε αδελφοί. Και αυτό πρέπει να το τηρούμε συνεχώς. Μόλις διαισθανθούμε ότι κάτι δεν πάει καλά, μόλις διαισθανθούμε ότι κάτι κινδυνεύει μέσα μας, κινδυνεύει το τείχος να καταποντισθεί, αμέσως στο Γέροντα να τρέχουμε. Αμέσως. Και πάντα να είμαστε στο πνεύμα του Γέροντος.
Πρέπει ο Μοναχός να προσέχει. Δίνετε κάτι ως ελεημοσύνη; Αν δεν έχει τη σφραγίδα της ευλογίας, την ελεημοσύνη αυτήν την παίρνει ο διάβολος. Γι’ αυτό παρακαλώ την αγάπη σας, θέλω ανταπόκριση πλήρη στα εντελλόμενα, για να μπορέσει να λαλήσει Θεός μέσα μας, για να μπορέσουμε να βρούμε αυτό για το οποίον ήρθαμε. Ήρθαμε για τον Αγιασμό. Ήρθαμε για τη Θέωση. Ήρθαμε για την απάθεια. Δε γίνεται να τρέχει ο χρόνος και τα πάθη να μένουν τα ίδια. Διότι αν δεν προσέχουμε όχι μόνον μένουν τα ίδια τα πάθη, αλλά έρχονται «έτερα επτά δαιμόνια πονηρότερα των πρώτων». Όλα αυτά να τα προσέχουμε.
Η λύσσα του διαβόλου
Δεν χαρίζεται ο διάβολος. Δεν χαρίζεται. Έχει τέτοια λύσσα και τέτοιο μένος που πρέπει να το καταλαβαίνετε ο καθένας σύμφωνα με τη δύναμή του. Είναι φοβερός. Φοβερή η λύσσα των δαιμόνων. Δεν αντέχει. Γι’ αυτό πρέπει να κατασπαράξουμε το δαίμονα και να μην τον αναπαύουμε. «Ύπαγε οπίσω μου σατανά», αυτό που έλεγε και ο Γέροντας, «εγώ είμαι Μοναχός. Εγώ ήρθα εδώ για Μοναχός. Θα κάνω αυτά που πρεσβεύουν και που επιτάσσονται στους Μοναχούς». Πρέπει να αντιστεκόμαστε, να έχουμε ομολογιακό φρόνημα, να μη βάζουμε εύκολα νερό στο κρασί μας. Να μην ενδίδουμε.
Αν ο Μοναχός δεν κάνει τον κανόνα του τότε είναι υποχείριο του δαίμονος. Ό,τι κι αν κάνει τότε…, δεν μπορεί να κάνει τίποτε. Αυτό δεν μπορεί να το συγχωρήσει η Χάρις. Γι’ αυτό πρέπει συνεχώς να προχωρούμε βιάζοντες τον εαυτόν μας. «Η Βασιλεία του Θεού βιάζεται και βιασταί αρπάζουσιν αυτήν». Δεν γίνεται αλλιώς. Και πρέπει να προσέξετε στις ακολουθίες. Να έρχεσθε στις ακολουθίες. Να κανονίζετε και τα διακονήματά σας. Ο λόγος του Γέροντος γίνεται «δόγμα». Έτσι έμαθα εγώ από τον Γέροντά μου. Δεν γίνεται αλλοιώς. Πρέπει να προσπαθείτε να έχετε μέσα σας ειρήνη. Ο διάβολος θέλει, τώρα που θα κοινωνήσουμε, τώρα που θ’ αρχίσει η Θεία Λειτουργία, να μας αλλάξει, να μας μετατρέψει την ειρήνη σε ταραχή. Αυτή είναι η πολιτική του.
Πρέπει ο Μοναχός να αναφέρεται κάθε στιγμή. Όταν ο Μοναχός, για τον άλφα ή βήτα λόγο, δεν ακολουθεί το κοινό πρόγραμμα, τότε πρέπει ν’ αναφερθεί, γιατί δεν το ακολούθησε. Έτσι είναι. Οι Πατέρες αυτό μας παρέδωσαν. Θυμάμαι όταν ήμαστε στην Καψάλα, όταν ήμαστε και λίγοι και στην Νέα Σκήτη ακόμα, ο Γέροντας δεν επέτρεπε να βάλει ‘’Ευλογητός’’ ο εφημέριος αν δεν ήταν όλοι παρόντες.
Δεν γίνεται Κοινόβιο, όταν κάνουμε ό,τι θέλουμε. Έτσι είναι. Θέλω αρμονία. Και αρμονία θα επιτευχθεί όταν υπάρχει η υπακοή στους Μοναχούς μας. Τότε υπάρχει αρμονία και όπου υπάρχει αρμονία, εκεί βασιλεύει το Πνεύμα το Άγιο.
(Απομαγνητοφωνημένη ομιλία στους μοναχούς της Μονής)

Γράμμα απο τον γέροντα Εφραιμ Αριζόνα

Ιερά Μονή αγίου Αντωνίου 7/1/2010
Ευλογημένη μου ψυχούλα του Κυρίου Ιησού .......( εδώ έγραφε το όνομα)
Υγίαινε και σώτου εν τη μνήμη του Αληθινού Θεού μας.
Εύχομαι να αγωνίζεσαι να σώσεις την καλή σου ψυχούλα. Πρέπει να αγωνιζώμεθα, μνημονεύοντας το Πανάγιον όνομα του Κυρίου μας Ιησου " Κύριε Ιησού Χριστέ, ελέησόν μέ'' Παναγία θεοτόκε βοήθει μοι"
Αυτά τα δύο Πανάγια ονόματα αν τα κρατήσεις γενναία στη ψυχή σου δηλ. νοερώς και στοματικά να τα προσφέρης, θα τύχης μεγάλης βοήθειας στην ασφάλεια της ψυχής σου, της ζωής σου. Οι δαίμονες μόνο έτσι κτυπιούνται και διώκονται από κοντά μας. Θα είσαι οπλισμένη αλλά και ψυχικά χαρούμενη. Να εξομολογησαι τακτικά και να υπακούης στον πνευματικό σου πατέρα.

να προσέχεις το στοματάκι σου να μην κατακρίνεις κανένα και να αγαπάς τους εχθρούς σου και να τους προσεύχεσαι. Να κατακρίνεις μόνο τον εαυτόν σου. Να αγαπάς την Εκκλησία, τον εκκλησιασμό. Να νουθετάς τα παιδιά σου και με το παράδειγμα σου. Στην προσευχή σου να προσευχεσαι για όλο τον κόσμο. Εγγύς το τέλος μας. τα γεγονότα μας πληροφορούν ότι να είμεθα έτοιμοι. Κορούλα μου σε χαιρετώ με πατρική αγάπη και στοργή.
+ Γ. Εφραίμ
==============================================================
Γράμμα 2
Ιερά Μονή Αγίου Αντωνίου 12/7/ 2011
Ευλογημένη ψυχούλα του θεού .............,
Διάβασα τα όσα μου έγραψες. θα σου γράψω μερικές συμβουλές.
Η Ευχή του Ιησού μας ναναι η τροφή, το ποτό, το οξυγόνο και η αναπνοή μας. Δεν γίνεται Ζωή Χριστού μέσα μας, χωρίς το πανάγιον Όνομα Του Ιησού μας.
Αυτή η προσευχή είναι ατομική βόμβα κατά του διαβόλου, γι αυτό και έχει τόση δυσκολία στην προσπάθεια να την κρατήσουμε στην αναπνοή μας, στην καρδιά μας - με ένα λόγo: Χωρίς Ιησού είμεθα νεκροί ψυχικώς. Επειδή εγώ ζω αυτήν την νεκρότητα της βρώμικης ψυχής μου, σου το γράφω σαν μία μεγάλη αλήθεια και διαπίστωση.
Βίαζε, παιδάκι μου, τον εαυτό σου να προσεύχεται. προσπάθησε να κρατάς τον νου σου από τον μετεωρισμό και διασκορπισμό. Ο διασκορπισμός του νου φέρνει όλη τη σαβούρα της κοσμικής βρωμιάς στην ψυχή μας, με αποτέλεσμα να λερώνεται όλος ο ψυχοσωματικός εαυτός μας και έτσι , η χάρις του θεού να φεύγει από την ψυχή μας και να νοιώθουμε έλεγχο τρανταχτερό στην συνείδησι.
Αγωνίσου να δώχνεις τους κακούς και βρώμικους και υπερήφανους λογισμούς του διαβόλου. Να είσαι πανέτοιμη και ρωμαλέα στον Ζήλο( τον κατά θεόν) και άκρως νηπτική ώστε μόλις η ψυχή αντιληφθεί πως εφθασαν οι κακές σκέψεις, αυτομάτως να δουλέψει ο νηπτικός μηχανισμός, δηλ. η ετοιμότητα και η μαχητικότητα της ψυχής προς ανατροπή της επιθέσεως με την ευχή, καταστροφή των βρώμικων φαντασιών, και με το πνευματικό μαστίγιο της αυτομεμψίας. Μια τέτοια αντιμετώπισι, το αποτέλεσμα θαναι θετικό και σωτήριο.
Την αυτομεμψία, ψυχούλα μου, να την υπεραγαπήσουμε. Να την έχουμε σαν καινούργιο γυαλιστερό μαχαίρι, και τα μάτια μας τετρακόσια' μόλις δούμε να εμφανίζεται η φωτιά της κατάκρισης, αμέσως το σπαθί ( στην αυτομεμψία) να κτυπήσουμε τον διάβολο, πριν μας σπαθίσει αυτός να κατακρίνουμε.
Η αυτοκατηγορία είναι ο πρόδρομος της χαριτωμένης και πανέμορφης ταπείνωσης.
"Μάθετε απ΄μένα να είστε ταπεινοί και πράοι κι τότε θα νοιώσετε την ομορφά της αγάπης μου"
χωρίς ταπείνωση, σκέτο βρώμικο σώμα, χωρίς ψυχή. Όταν όμως μας αγγίξει η θεοχαρίτητη ταπείνωση του Ιησού, τότε όλα ευωδιάζουν Ουράνιο μύρον και οσφραίνεται η κουρασμένη ψυχούλα μας και δεν ξέρει πως να ευχαριστήση Τον θείον Δοτήρα.
Στην κάθε σου δυσκολία και μπλέξιμο λογισμών τρέχε στον πνευματικό σου, να σε ξεμπλέξει με την εμπειρία του και την φώτηση του. Και μόνον με την εξομολογηση θα νοιώσεις ελάφρωση και αναπτέρωση.
Με ανύστακτες ευχούλες και αγάπη σε χαιρετώ.
+ Ο ελάχιστος
Γ. Εφραίμ
Το γράμμα έγινε αντιγραφή από το γνήσιο γράμμα( το γνήσιο είναι γραμμένο με πολυτονική γραφή). Δημοσιεύεται μόνο για τον λόγο να ωφεληθούν και άλλες ψυχούλες , όπως αυτής της αμαρτωλής που το έλαβε.

Με το ζόρι προκοπή δεν γίνεται!

925597 564686513659519 1113268547 n
Πήγαν κάποιοι στον αββά Αντώνιο και του είπαν:
- "Πές μας κάποιο λόγο πώς να σωθούμε".
Και ο Γέροντας τους λέει:
- "Ακούσατε τί λέει η Γραφή; Σας αρκεί αυτή".
Aλλά αυτοί είπαν:
- "Θέλουμε και από σένα, πάτερ, να ακούσουμε".
Και ο Γέροντας τους είπε:
- "Το Ευαγγέλιο λέει: Άν κάποιος σε χτυπήσει στο δεξί μάγουλο, γύρισέ του και το άλλο".
- "Δεν μπορούμε -του λένε- να το κάνουμε αυτό".
- "Εάν δεν μπορείτε να στρέψετε και το άλλο -λέει ο Γέροντας- υπομείνετε τουλάχιστον το ράπισμα στο ένα".
- "Ούτε αυτό μπορούμε", του απαντούν.
Ξαναμιλάει ο Γέροντας:
- "Εάν ούτε αυτό μπορείτε,μήν ανταποδίδετε τα ίσα".
Λένε πάλι:
- "Ούτε αυτό μπορούμε".
Τότε ο Γέροντας γυρνάει και λέει στον μαθητή του:
- "Κάνε τους λίγο κουρκούτι, γιατί είναι άρρωστοι. Εάν το ένα δεν μπορείτε και το άλλο δεν θέλετε, τί να σας κάνω; Με το ζόρι προκοπή δεν γίνεται".

Λόγοι διδαχής στάρετς Ευστρατίου.



29500_131916536818659_100000009390813_369493_3691913_n
Στις αρχές του 19ου αιώνος το μοναστήρι του Γκλίνσκ, στη νότια Ρωσία, μεταξύ των πόλεων Τσερνιγκώφ και Κούρσκ, απέκτησε μεγάλη φήμη για τον αριθμό και την πνευματικότητα των πατέρων του.
Ή μονή του Γκλίνσκ είχε ιδρυθεί από τον 16ο αιώνα στο ομώνυμο δάσος, στις όχθες τον πόταμου Ομπεστ, αλλά κατά τις τρεις πρώτες εκατονταετηρίδες της ζωής της δεν γνώρισε ιδιαίτερη άνθιση. Το 1817 όμως ανέλαβε την ηγουμενία της ό ονομαστός στάρετς Φιλάρετος 3 (Ντανιλέφσκυ, 1777-1841), γαλουχημένος πνευματικά από τον αρχιμανδρίτη Θεοδόσιο (1802) της μονής του Σωφρόνιεφ, μαθητή του μεγάλου οσίου Παϊσίου Βελιτσκόφσκυ (1722-1794). Κάτω από την σοφή και θεοφιλή διαποίμανσι του στάρετς Φιλάρετου, ή αδελφότης σύντομα αυξήθηκε αριθμητικά, καλλιεργήθηκε πνευματικά και ανέδειξε σημαντικές ασκητικές προσωπικότητες.
Μετά την κοίμησή του (31-3-1841) οι αδελφοί επέλεξαν ως υποψηφίους διαδόχους του τον π. Πορφύριο, πνευματικό και τον π. Θεοδόσιο, προϊστάμενο της μονής. Κατά θεία οικονομία όμως ό τοπικός επίσκοπος όρισε ως ηγούμενο τον κτήτορα της μονής Κοτμίζσκυ γέροντα Ευστράτιο, που εγκαταβίωνε στο Γκλίνσκ από το 1820. Έτσι πραγματοποιήθηκε και μια σχετική πρόρρησης του στάρετς Φιλάρετου.
Ελάχιστα βιογραφικά στοιχεία του στάρετς Ευστρατίου μας είναι γνωστά, πέρα από παραδεδομένη φήμη του ως αυστηρού και βιαστού ασκητού.
Όταν ανέλαβε την ηγουμενία είχε ήδη δώδεκα χρόνια που δεν ξάπλωνε σε κρεβάτι. Κοιμόταν ελάχιστα, καθισμένος σε μια καρέκλα. Έμενε σ’ ένα φτωχικό κελί και δεν διέθετε κανένα προσωπικό αντικείμενο.
Όταν έγινε ηγούμενος, τίποτε δεν άλλαξε τον τρόπο της ζωής του. Αναδείχθηκε σε αντάξιο διάδοχο του προκατόχου του. Επί των ημερών του επεκτάθηκε κτιριακά ή μονή ανεγέρθηκε νέο Καθολικό και αυξήθηκε σημαντικά ό αριθμός τόσο των αδελφών όσο και των προσκυνητών, που κατέφθαναν στο Γκλίνσκ για πνευματική ζωογόνηση και παρηγοριά.
Έκοιμήθη την 22 Ιουλίου 1855, σε ηλικία 67 ετών.
Έχει σωθεί ένα μικρό κείμενο του στάρετς Ευστρατίου, οι Σημειώσεις του, με τις οποίες χαράσσει αποφθεγματικά μερικές απλές αλλά βασικές κατευθυντήριες γραμμές συνεπούς μοναχικής (άλλα και γενικότερα ορθοδόξου πνευματικής) ζωής, βασισμένες στην ορθόδοξη πατερική παράδοση.
Δημοσιεύουμε κατωτέρω το κείμενο αυτό σε νεοελληνική απόδοση.
Μόλις σηκωθείς από τον ύπνο, πες στον εαυτό σου: «Εργάσου σώμα, για να μη ζεις εις βάρος των άλλων νήφε, ψυχή, για να κληρονομήσεις την βασιλεία των ουρανών».
• Όποιος δεν έχει πίστη, ταπείνωση, υπομονή και υπακοή, δεν θα ευαρεστήση στον Θεό.
• Υπακοή σημαίνει εκκοπή του θελήματός μας.
• Να νικάς τους πειρασμούς με την υπομονή και την προσευχή.
• Να ευχαριστείς τον Θεό για κάθε θλίψη.
Όσο αυξάνουν οι θλίψεις, τόσο αυξάνει και ή παρηγοριά από το Άγιο Πνεύμα.
• Όταν έχεις βάσανα, να λες: «Ό Κύριος προνοεί για μένα».
• Πέντε πράγματα τρέμουν οι δαίμονες: την νηστεία και την δίψα• την ευχή του Ιησού• το σημείο του σταυρού την συχνή Θεία Μετάληψη την ακλόνητη ελπίδα στον Θεό.
• Όποιος παραδίδεται στον ύπνο μέσα στο κελί του, θα χλευαστεί από τους δαίμονες.
• Όποιος αποφεύγει την σωματική εργασία, δεν μπορεί να προκόψει ούτε στην πνευματική, γιατί ή δεύτερη γεννάται από την πρώτη.
• Το σώμα παραλύει από την απελπισία και την εσωτερική ανησυχία, τον φόβο και την ταραχή.
• Μερικοί λένε: «Ας έχουμε ελπίδα στον Θεό». Οι ψυχές τους όμως είναι ανήσυχες και φοβισμένες. Αυτό σημαίνει ότι ελπίζουν με την γλώσσα, όχι όμως και με την καρδιά τους.
• Ό φόβος προξενεί μεγάλη βλάβη στην ψυχή. Ό εχθρός της σωτηρίας μας γνωρίζει ότι στην ζωή αυτή δεν υπάρχει πιο σωτήρια ενέργεια από την γενναία άρση των βαρών που μας φορτώνουν οι άλλοι άνθρωποι, για αυτό προσπαθεί, από φθόνο, να μας ταράξει. Εσύ λοιπόν πρέπει με όλη σου την δύναμη (να αγωνίζεσαι, ώστε) όταν σε κακολογούν, να διατηρείς την ειρήνη της καρδιάς σου. Και αν ταράζεσαι, να μην το φανερώνεις, (βάζοντας έτσι αρχή για το τέλειο ξερίζωμα του πάθους).
• Αν έφαγες υπέρμετρα ή έκανες κάτι άλλο, στο οποίο σε έσπρωξε ή ανθρώπινη αδυναμία σου, να μην ταραχθείς. Αγωνίσου γενναία να διορθωθείς.
• Ή εσωτερική ειρήνη συνίσταται στην αγάπη και αποκτάται με την θλίψη.
• Ό, τι κατορθώνεται με κόπο, έχει μεγάλη αξία και σταθερότητα. Ή ψυχή αποκτά ανάπαυση μόνον όταν διέρχεται δια πυρός και ύδατος. Όταν δηλαδή υποφέρει πολλά, τότε πραγματοποιεί πρόοδο.
• Να νικάς τον θυμό με την σιωπή. Ο οργίλος άνθρωπος είναι φονιάς της ψυχής του.
Δεν είναι δυνατόν να μη θυμώνεις, αν δεν είσαι ταπεινός.
• Τίποτε δεν ταπεινώνει την ψυχή τόσο πολύ όσο ή ανέχεια.
• Κανείς δεν θα αποκτήσει ταπείνωση χωρίς κόπο.
• Ένας μοναχός πρέπει πάντοτε να θρηνεί, πενθώντας για τις αμαρτίες του. Έτσι θα ταπεινώνεται. Έτσι θα γλιτώσει τον εαυτό του από την καταδίκη.
• Αρετή ανώτερη απ’ όλα τα ασκητικά κατορθώματα και τους κόπους της ευσέβειας είναι τούτη: Να κάνουμε υπομονή για χάρι του Χριστού.
• Μη μιλάς, χωρίς να είναι ανάγκη. Πολλά κακά προέρχονται από την φλυαρία. Συχνά αρχίζουμε με πνευματικούς λόγους, για να καταλήξουμε στην κακολογία και την κατάκριση του πλησίον.
• Το πρώτο μέλημά μας ας είναι να μην αμαρτάνουμε και το δεύτερο να μην κατακρίνουμε.
• Άσκησε την γλώσσα σου, ώστε πάντοτε και σε κάθε περίσταση να λέει προς τον Θεό και τους αδελφούς το «ευλόγησον».
• Όταν μιλάς, να εκφράζεσαι με λεπτότητα, ώστε να μην πικράνεις κανένα συνομιλητή σου.
• Μη διαβάλλεις τον εχθρό σου μπροστά σε άλλους.
• Όχι μόνο να μη χαίρεσαι, άλλα και να θρηνείς για την πτώση του αδελφού σου, επειδή έχουμε εντολή να τόν αγαπούμε όπως τον εαυτό μας.
• Βασικές ενδείξεις της πνευματικής προόδου είναι ή βαθιά ταπείνωσις και η αγάπη προς τον πλησίον.
• Όποιος κοινωνεί αξία, γεύεται την ζωή. Όποιος κοινωνεί ανάξια, γεύεται τον θάνατο, ό οποίος, αν και ανεπίγνωστα, κατοικεί μέσα του.
• Για να κατανοήσεις τα ιερά κείμενα χρειάζεται ταπείνωση και προσευχή.
• Ή μελέτη του νόμου του Θεού πρέπει να γίνεται με υπομονή και επιμονή.
• Όταν κάποιος συνομιλητής σου βρίσκεται σε φανερή αντίθεση με την αλήθεια, υποχώρησε και τερμάτισε την συζήτηση.
• Να έχεις κλεισμένο στην καρδιά σου πάντοτε τον φόβο του Θεού και να στέκεσαι με ευλάβεια μπροστά Του.
• Φυλάξου από το ψέμα, γιατί θα διώξει τον φόβο του Θεού από μέσα σου.
• Κανείς δεν μπορεί να αποκτήσει τον τέλειο φόβο του Θεού, αν δεν ελευθερωθεί από κάθε μάταιη μέριμνα
• Αν ή ψυχή σου μολυνθεί από κάποιο θανάσιμο αμάρτημα, τότε και άλλες αμαρτίες θα σπεύσουν και θα σε προτρέπουν να τις διάπραξης.
• Κάθε αμετανόητος αμαρτωλός είναι ένας Ιούδας.
•Φυλάξου από την κατάκριση του πλησίον, όχι μόνο (την εξωτερική, που γίνεται) με τα λόγια, άλλα και (την εσωτερική, που συντελείται) μέσα στην καρδιά σου.
• Εκείνος που λέει το καλό, άλλα σκέπτεται το κακό, είναι ακόμη ατελής.
• Κάθε τι που θλίβει την συνείδηση και ικανοποιεί την σάρκα είναι αμαρτία.
• Ή καθαρή συνείδησης αποκτάται με την νηστεία, την αγρυπνία, την υπομονή και την ανδρεία.
Αν αγωνίζεσαι με ζήλο, αν δεν μένεις αργός και αν δεν λιποψυχείς, θα γνωρίσεις την νίκη. Ό Πρώτος Ασκητής, (ό Κύριος), σε παρακολουθεί. Στέφανοι, δόξα, τιμή και μακαριότης σε αναμένουν. Οι χορείες των Αγίων περιμένουν να σε δεχθούν για πάντα στην βασιλεία των ουρανών.
• Πάντοτε να κάνης διακριτική κατανομή στα ασκητικά σου παλαίσματα,
• Ή ενέργεια της χάριτος του Κυρίου είναι ανάλογη με την εκπλήρωση των εντολών Του από μας.
Για την προσευχή:
• Αν δεν υπάρχει αδήριτη ανάγκη, μην αφήνεις τον κανόνα σου.
• Όταν προσεύχεσαι, φρόντισε να έχεις ειρηνική διάθεση. Είναι ή σπουδαιότερη προϋπόθεσης για καρποφόρο προσευχή.
• Εκείνος που κοπιάζει πολύ στην προσευχή, πικραίνει όμως τον αδελφό του, κοπιάζει μάταια.
• Εκείνος που προσεύχεται, ελπίζει. Και εκείνος που ελπίζει, είναι ειρηνικός.
• Είναι αδύνατο να έχουμε καθαρή προσευχή, αν είμαστε βουτηγμένοι μέσα στις κοσμικές μέριμνες. Προσευχή σημαίνει απουσία κάθε εξωτερικού περισπασμού.
• Όποιος προσεύχεται απρόσεκτα, προσεύχεται εφάμαρτα.
• Όποιος δεν ασκείται στην συχνή προσευχή, δεν θα φθάσει στην αδιάλειπτη προσευχή.
Για την αυταπάρνηση:
• Αιτία κάθε αμαρτίας είναι ή απροθυμία μας να αρνηθούμε τον ύπνο, την βρώση και την πόσι.
• Μη συλλογίζεσαι τα του Θεού με γεμάτο στομάχι.
• Ή πείνα και ή δίψα είναι αναγκαίες σε έναν άνθρωπο που θέλει να εξαγνίσει το σώμα του και να προφυλαχθεί από πονηρούς λογισμούς και σαρκικές επιθυμίες.
• Ή χαλιναγώγησης του στομάχου κατασιγάζει τα πάθη. Όποιος νικιέται από την γαστριμαργία, τα συνδαυλίζει.
• Το γεμάτο στομάχι προξενεί ραθυμία και υπνηλία.
• Ή περίσσεια της τροφής σκοτίζει τον νου.
• Όποιος θέλει να έχει νου καθαρό από πονηρούς λογισμούς, πρέπει να αδυνατίσει την σάρκα του με την νηστεία
• Ή νηστεία μας είναι απαραίτητη, γιατί μ’ αυτήν ελευθερωνόμαστε από την αμαρτία αλλιώς δεν έχει αξία
• Τρώγε κάθε μέρα, αλλά συγκρατημένα.
• Το ψωμί η ή ζάχαρις και το ζεστό νερό είναι ή καλύτερη τροφή για ένα μοναχό. Χωρίς ζεστό νερό το στομάχι του νηστευτού στενεύει και προξενούνται διάφορες αρρώστιες.
Μετάφρασης: Συμεών μοναχός Παρακλητιανός
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ. ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ ΑΓΕΙΡΟΤΙΚΗ ΜΑΡΤΥΡΙΑ. ΕΚΔΟΣΕΙΣ. Ι.Μ. ΞΗΡΟΠΟΤΑΜΟΥ. 1992

Το χάρισμα της προσευχής



Ο στάρετς Σαμψών (+1979) παρακινούσε τα πνευματικά του παιδιά να παρακαλούν επίμονα το Θεό για την απόκτηση του χαρίσματος της προσευχής λέγοντας: «Δίδαξέ με, Κύριε, να προσεύχομαι, δεν ξέρω να προσεύχομαι».
Μερικές φορές, συμπλήρωνε ο στάρετς, το μυστικό αυτό μας αποκαλύπτεται στη θεία λειτουργία όταν κοινωνούμε. Γνώρισα έναν ιερέα που δεν μπορούσε να μάθει να προσεύχεται. Κάποτε λοιπόν, την ώρα που κοινωνούσε, πήρε το Σώμα του Χριστού με το αριστερό του χέρι, το έβαλε πάνω στο δεξί και άρχισε να διαβάζει, όπως συνήθως, την ευχή: «Πιστεύω, Κύριε, και ομολογώ… ». Όταν τελείωσε, κι ενώ από τα μάτια του έτρεχαν δάκρυα, άρχισε να παρακαλεί θερμά: Μάθε με, Κύριε, να προσεύχομαι, δεν έμαθα ακόμα να προσεύχομαι. Μόνο που διαβάζω τις ευχές. Αμέσως, καθώς ο ίδιος διηγήθηκε, το πρόσωπό του φωτίστηκε από ένα αόρατο Φως και μέσα του άνοιξε ένας άλλος νους. Άρχισε τότε να διαβάζει για δεύτερη φορά το «Πιστεύω, Κύριε…» χωρίς να σηκώνει τα μάτια από το δεσποτικό Σώμα. Τον πλησιάζει ο διάκος και του λέει: Πάτερ, ο κόσμος περιμένει. Το κοινωνικό είχε τελειώσει, αλλά ο ιερέας, όσο κι αν προσπαθούσε, δεν μπορούσε να συνέλθει. Στεκόταν σαν να τα ‘χε χαμένα, σαν στήλη άλατος. Και τούτο, γιατί κατάλαβε τι είναι ή προσευχή. Ένιωσε πως αναστήθηκε. Από τότε έκλαιγε ασταμάτητα και ποτέ πια δεν μπόρεσε ν’ ατενίσει το πανάχραντο Σώμα του Κυρίου χωρίς δάκρυα.
Όταν τελείται η θεία λειτουργία κάτω στη γη, τελείται και μία άλλη λειτουργία στον ουρανό. Αυτό αναφέρει ο χαρισματούχος στάρετς Σαμψών στις «Διδαχές» του, όπου διηγείται και το ακόλουθο περιστατικό: Κάποτε, στο καθολικό μιας μονής, την ώρα που γινόταν η θεία λειτουργία, ένας μοναχός διακονούσε και συνάμα προσευχόταν. Σε μία στιγμή, καθώς κοίταξε ψηλά, είδε τον ουρανό ανοιχτό και μία αγία τράπεζα. Εκεί μπροστά ήταν γονατιστοί τρεις αρχιερείς, ενώ παράπλευρα έστεκε μία χορωδία με απερίγραπτη ομορφιά. Γινόταν θεία λειτουργία, και την τελούσαν άγιοι ιεράρχες σαν τον μέγα Βασίλειο, τον θεολόγο Γρηγόριο και τον ιερό Χρυσόστομο. Ο μοναχός έμεινε να κοιτάζει, λες και ήταν μαρμαρωμένος. Όταν τον είδαν οι άλλοι μετά τη λειτουργία να στέκεται ακόμη ακίνητος και μουσκεμένος από τα δάκρυα, τον πήραν προσεκτικά απ’ το χέρι και τον πήγαν στο κελί του… («Στάρετς Σαμψών», εκδ. Ι.Μ.Νικοπόλεως)

Στάρετς Αλέξιος: χαμένος στην ειρήνη τού Θεού..


Κατά τη συνεδριαση της Συνόδου του 1917 για την εκλογή πατριάρχη εκλήθη από την έρημο ένας φημισμένος ασκητής ο στάρετς Αλέξιος , για να τραβήξη από την κληρωτίδα το όνομα του νέου Πατριάρχη.Κληρώθηκε τότε ο μεγάλος Πατριάρχης Τύχων που αντιμετώπισε όλη τη βαρβαρότητα τού νέου αθεϊστικού καθεστώτος. Optimized-staretzalekseisoloviev.jpg
Για την προσωπικότητα τού στάρετς Αλέξιου , τού ταπεινού αυτού μοναχού, γράφει ένας νέος συγγραφέας :
«Ο Αλέξιος ζούσε σε απόλυτη μόνωση.Τρεφόταν με λίγο ψωμί και για νερό έπινε λίγο «αγιασμό».Αθέατος για όλους , εκτός από το Σάββατο, όταν άφηνε το ασκητήριο του για να μεταβή στην εκκλησία του μοναστηριού.Τότε ετίθετο στη διάθεση αυτών που ήθελαν να εξομολογηθούν και το έκανε αυτό με υπομονή μέχρι τα βαθειά μεσάνυχτα, ακούγοντας τις αγωνίες των πιστών , τις αμφιβολίες , τους φόβους τους.
Οι λόγοι του πάντοτε γλυκείς και ειρηνικοί , πράοι, γεμάτοι όμως από μια υπερφυσική δύναμη, έφερναν ψυχικό συγκλονισμό σε όσους τον άκουγαν.Διάβαζε τις ψυχές εκείνων που για πρώτη φορά τους έβλεπε.Πολλοί έφευγαν από κοντά του αναγεννημένοι εσωτερικά , συγκλονισμένοι με δάκρυα.



Περισσότερο από 80 χρόνια δινόταν ολόκληρος , μέχρις εξαντλήσεως, συχνά μέχρι το ξημέρωμα τής Κυριακής , σ΄όλες τις ψυχές που έρχονταν προς αυτόν απ΄όλες τις γωνιές της Ρωσίας.Και παρ όλη αυτή την κοπιαστική εξωτερική εργασία, αυτός έμενε απορροφημένος από τη σκέψη τού Θεού, βυθισμένος σε μια σιωπηλή προσευχή.
zosimoskoypyctin.jpg
Μια τέτοια ημέρα , δοσμένη ολόκληρη στον Θεό, μας φθάνει για να καταλάβουμε ολόκληρη τη ζωή του στάρετς Αλεξίου. Βλέπουμε εδώ την απάρνηση του κόσμου της αμαρτίας , την καθαρότητα της καρδιάς, την μεγάλη υπομονή, την σιωπή, την προσευχή. Η ψυχή που είχε γίνει ξένη προς τον κόσμο και σε κάθε ανθρώπινο είχε κατακτήσει την ειρήνη του Θεού. Όμως το πλήρες μέτρο της ειρήνης αυτής αφήνει να δη κανείς τον πνευματικό δρόμο που διανύθηκε, πιο καλά από μια λεπτομερή περιγραφή.
Χαμένος μέσα στην ειρήνη του Θεού, ο στάρετς Αλέξιος έζησε μέχρι την επανάσταση του Οκτωβρίου, και πέθανε μετά τις μεγάλες αναστατώσεις που έγιναν στην πατρίδα του , χωρίς να λάβη μέρος σ΄αυτές , χωρίς αυτές να τον θίξουν καθόλου.»

(Ντίβο Μπαρσόττι Ρωσικός Χριστιανισμός σ.39-40.στις φωτογραφίες ο όσιος γέροντας και το ερημητήριο του αγ.Ζωσιμά της περιοχής του Σμολένσκ όπου ασκείτο ο στάρετς)
ΠΗΓΗ.misha.pblogs.gr

Αλέξιος μοναχός Νεοσκητιώτης


Αλέξιος μοναχός Νεοσκητιώτης (1886-1963)
(Φωτογραφία: Εργαστήριο Καλύβης Κυριλλαίων, Νέα Σκήτη)
Αλέξιος μοναχός Νεοσκητιώτης (1886-1963)
(Φωτογραφία: Εργαστήριο Καλύβης Κυριλλαίων, Νέα Σκήτη)
Αλέξιος μοναχός Νεοσκητιώτης (1886-1963)
(Φωτογραφία: Εργαστήριο Καλύβης Κυριλλαίων, Νέα Σκήτη)

Αθανάσιος μοναχός Νεοσκητιώτης

Αθανάσιος μοναχός Νεοσκητιώτης (1863-1933)
(Φωτογραφία: Εργαστήριο Καλύβης Κυριλλαίων, Νέα Σκήτη)
Αθανάσιος μοναχός Νεοσκητιώτης (1863-1933)
(Φωτογραφία: Αλή Σαμή)

Ιγνάτιος μοναχός Νεοσκητιώτης

Ιγνάτιος μοναχός Νεοσκητιώτης, ο ιδρυτής της αδελφότητας των Κυριλλαίων
(π.1846-1911)
(Φωτογραφία: Εργαστήριο Καλύβης Κυριλλαίων, Νέα Σκήτη)
Ιγνάτιος μοναχός Νεοσκητιώτης, ο ιδρυτής της αδελφότητας των Κυριλλαίων
(π.1846-1911)
(Φωτογραφία: Εργαστήριο Καλύβης Κυριλλαίων, Νέα Σκήτη)

Άγιος Παΐσιος ο Αγιορείτης

Άγιος Παΐσιος ο Αγιορείτης, ως στρατιώτης (1924-1994)

Σάββας αρχιμανδρίτης Χιλανδαρινός


Σάββας αρχιμανδρίτης Χιλανδαρινός (1837-1911)

Μακάριος μοναχός Νεοσκητιώτης

Μακάριος μοναχός Νεοσκητιώτης (1916-2006)
(Φωτογραφία: Εργαστήριο Καλύβης Κυριλλαίων, Νέα Σκήτη)
Μακάριος μοναχός Νεοσκητιώτης (αριστερά) (1916-2006)
(Φωτογραφία: Εργαστήριο Καλύβης Κυριλλαίων, Νέα Σκήτη)
Μακάριος μοναχός Νεοσκητιώτης (πρώτος δεξιά) (1916-2006)
(Φωτογραφία: Εργαστήριο Καλύβης Κυριλλαίων, Νέα Σκήτη)
Μακάριος μοναχός Νεοσκητιώτης (1916-2006)
(Φωτογραφία: Χρήστος Ζέγκος)
Μακάριος μοναχός Νεοσκητιώτης (1916-2006) και μοναχός Αλέξιος Νεοσκητιώτης (1886-1963) (Φωτογραφία: Εργαστήριο Καλύβης Κυριλλαίων, Νέα Σκήτη)
Μακάριος μοναχός Νεοσκητιώτης (1916-2006)
(Φωτογραφία: Στράτος Καλαφάτης)

Γεράσιμος μοναχός Νεοσκητιώτης

Γεράσιμος μοναχός Νεοσκητιώτης (1912-1974)
(Φωτογραφία: Εργαστήριο Καλύβης Κυριλλαίων, Νέα Σκήτη)
Γεράσιμος μοναχός Νεοσκητιώτης (1912-1974)
(Φωτογραφία: Εργαστήριο Καλύβης Κυριλλαίων, Νέα Σκήτη)

Ιγνάτιος μοναχός Νεοσκητιώτης

Ιγνάτιος μοναχός Νεοσκητιώτης (1886-1944)
(Φωτογραφία: Εργαστήριο Καλύβης Κυριλλαίων, Νέα Σκήτη)
Ιγνάτιος μοναχός Νεοσκητιώτης (1886-1944)
(Φωτογραφία: Εργαστήριο Καλύβης Κυριλλαίων, Νέα Σκήτη)
Ιγνάτιος μοναχός Νεοσκητιώτης (1886-1944)
(Φωτογραφία: Εργαστήριο Καλύβης Κυριλλαίων, Νέα Σκήτη)

Κύριλλος ιερομόναχος Νεοσκητιώτης

Κύριλλος ιερομόναχος Νεοσκητιώτης (1854-1933)
(Φωτογραφία: Αλή Σαμή)
Κύριλλος ιερομόναχος Νεοσκητιώτης (1854-1933)
(Φωτογραφία: Εργαστήριο Καλύβης Κυριλλαίων, Νέα Σκήτη)
Κύριλλος ιερομόναχος Νεοσκητιώτης (1854-1933)
(Φωτογραφία: Εργαστήριο Καλύβης Κυριλλαίων, Νέα Σκήτη)

Δανιήλ μοναχός Νεοσκητιώτης

Δανιήλ μοναχός Νεοσκητιώτης (1889-1935)
(Φωτογραφία: Εργαστήριο Καλύβης Κυριλλαίων, Νέα Σκήτη)
Δανιήλ μοναχός Νεοσκητιώτης (1889-1935)
(Φωτογραφία: Εργαστήριο Καλύβης Κυριλλαίων, Νέα Σκήτη)
Δανιήλ μοναχός Νεοσκητιώτης (1889-1935)
(Φωτογραφία: Εργαστήριο Καλύβης Κυριλλαίων, Νέα Σκήτη)
Δανιήλ μοναχός Νεοσκητιώτης (1889-1935)
(Φωτογραφία: Εργαστήριο Καλύβης Κυριλλαίων, Νέα Σκήτη)


Λάζαρος μοναχός Νεοσκητιώτης

Λάζαρος μοναχός Νεοσκητιώτης (1873-1943)
(Φωτογραφία: Αλή Σαμή)
Λάζαρος μοναχός Νεοσκητιώτης (1873-1943)
(Φωτογραφία: Εργαστήριο Καλύβης Κυριλλαίων, Νέα Σκήτη)
Λάζαρος μοναχός Νεοσκητιώτης (1873-1943)
(Φωτογραφία: Εργαστήριο Καλύβης Κυριλλαίων, Νέα Σκήτη)

Η Σύναξη των Αγίων του Άθω


Η Σύναξη των Αγίων του Άθω. Φορητή εικόνα του Πρωτάτου. Γύρω στα 1800
Η Σύναξη των Αγίων του Άθω. Φορητή εικόνα του αντιπροσωπείου της μονής Κωνσταμονίτου στις Καρυές. 1896
Η Σύναξη των Αγίων του Άθω. Φορητή εικόνα της μονής Βατοπαιδίου. 1810
Η Σύναξη των Αγίων του Άθω. Φορητή εικόνα της μονής Γρηγορίου. Έργο Βενιαμίν ιερομονάχου του εκ Γαλατίστης. 1841
Η Σύναξη των Αγίων του Άθω. Φορητή εικόνα της μονής Ξηροποτάμου. 1844
Η Σύναξη των Αγίων του Άθω. Φορητή εικόνα του Πρωτάτου. Έργο Μακαρίου ιερομονάχου του εκ Γαλατίστης. 1849
Η Σύναξη των Αγίων του Άθω. Φορητή εικόνα του Πρωτάτου. Έργο Μακαρίου ιερομονάχου του εκ Γαλατίστης. 1859
Μονές και Άγιοι του Άθω. Φορητή εικόνα της Ρουμανικής σκήτης. Έργο Γενναδίου μοναχού Ρώσου. 1859
Μονές και Άγιοι του Άθω. Τοιχογραφία στο νάρθηκα του κυριακού της Ρουμανικής σκήτης. 1866
Η Σύναξη των Αγίων του Άθω. Ρωσική χρωμολιθογραφία. 1896
Η Σύναξη των Αγίων του Άθω. Χαλκογραφία της μονής Σιμωνόπετρας. Μέσα 19ου αι.
Η Σύναξη των Αγίων του Άθω. Λιθογραφία της πρώτης έκδοσης της Ακολουθίας των Αγίων του Άθω. Ερμούπολη 1847. Έργο Γεωργίου Μαργαρίτη
Η Σύναξη των Αγίων του Άθω. Σχέδιο Ράλλη Κοψίδη (1929-2010)